Số đếm trong Esperanto rất giống trong tiếng Việt, nên các bạn
chỉ cần nhớ những từ quan trọng và một vài nguyên tắc dưới đây.
Các từ cần nhớ:
0 nulo
1 unu
2 du
3 tri
4 kvar
5 kvin
6 ses
7 sep
8 ok
9 naŭ
10 dek
100 cent
1 000 mil
1 000 000 miliono
Các nguyên tắc cơ bản:
+ Các số từ 11 đến 19, trong tiếng Việt các bạn đọc thế nào?
– Có phải là “mười một”, “mười hai”,...,”mười chín” đúng không? Esperanto cũng
vậy, bạn chỉ cần dịch hệt như tiếng Việt:
11 dek unu
12 dek du
...
18 dek ok
19 dek naŭ
+ Các số chẵn chục: 10, 20, 30,...
“hai mươi” = “hai” + “mươi” => 20 dudek (chú ý viết liền nhau)
“ba mươi” = “ba” + “mươi” => 30 tridek
Tương tự ta có kvardek
(40), kvindek (50),..., cho đến naŭdek (90).
Nếu như số có hàng đơn vị thì thêm số vào bình thường phía
sau thôi:
35 = “ba mươi” + “lăm” (“năm”) = “tridek”
+ “kvin” = tridek
kvin
96 naŭdek ses
+ Các số hàng trăm: 100, 200, 300,...
Vẫn nguyên tắc cũ. Trăm là gì nhỉ? “cent”
nhé :D
“hai trăm” = “hai” + “trăm” = “du”
+ “cent” => 200 ducent
(vẫn viết liền nha)
Tương tự: tricent (300), kvarcent (400),...
Mở rộng ra với các con số phức tạp hơn:
381 = “ba trăm” + “ tám mươi” + “một” = “tricent” + “okdek”
+ “unu” = tricent
okdek unu
537 = kvincent tridek sep
+ Các số hàng nghìn: với cách đọc của hàng chục, hàng trăm rồi
thì các bạn sẽ dễ dàng suy ra phần nghìn. Các bạn chỉ cần nhớ “nghìn” = “mil” (mil tương
đương 1000 rồi nha, không có unu mil nha các bạn, cũng không có unudek hay unucent
luôn)
2000 du mil (chú ý chữ nghìn lại cách nhau ra nha, khác với
hàng chục và trăm)
3000 tri mil
...
9000 naŭ mil
2100 = “hai nghìn” + “một trăm” = du
mil cent
2014 = “hai nghìn” + “không trăm” (vậy thì khỏi ghi) + “mười
bốn” = du mil
dek kvar
1995 = mil naŭcent naŭdek kvin
+ Các số hàng triệu trở
lên: vẫn như cũ, nhưng chú ý là 1 triệu lại
có unu đứng trước (mình cũng chẳng hiểu tại
sao lại lằng nhằng vậy :D)
1 000 000 unu miliono (có khoảng cách)
2 000 000 du miliono
...
+ Những con số phức tạp:
999201 = “chín trăm chín mươi chín nghìn hai trăm lẻ một” =
“chín trăm” + “chín mươi” + “chín” + “nghìn” + “hai trăm” + “lẻ một” = “naŭcent” + “naŭdek”
+ “naŭ” + “mil”
+ “ducent” + “unu”
= naŭcent naŭdek
naŭ mil ducent unu
1 538 832 = unu miliono kvincent
tridek ok
mil okcent
tridek du
Đến đây bạn đã thấy giống tiếng Việt chưa nào :D
Vậy nên, tóm tắt lại thì các bạn chỉ cần dịch y như tiếng Việt
các bạn thường dùng là được. Những thứ dài dòng phân tích phía trên là để các bạn
hiểu rõ hơn các nguyên tắc mà mình đang nói.
Hệ thống một số điểm cần lưu ý:
- Những thứ kiểu “không trăm”, “không trăm lẻ”, “lẻ” (vd như
2001) thì các bạn k cần dịch mấy từ đó. (2001 cứ là “du
mil unu”
thôi, không có chuyện “du mil nulocent unu” nha)
- dek = 10, cent = 100, mil
= 1000, không có unudek, unucent, unu mil; nhưng 1 000 000 lại là unu miliono.
- dek và cent viết liền với số (ví dụ: tridek, kvincent,...)
nhưng mil và miliono
thì viết rời (kvar mil,
du miliono,...)
Về phần số đếm các bạn có thể tự đặt ra các bài tập để làm
quen và dễ nhớ.
