Cách đọc số đếm trong Esperanto

Số đếm trong Esperanto rất giống trong tiếng Việt, nên các bạn chỉ cần nhớ những từ quan trọng và một vài nguyên tắc dưới đây.

Các từ cần nhớ:

0 nulo

1 unu

2 du

3 tri

4 kvar

5 kvin

6 ses

7 sep

8 ok

9 naŭ

10 dek

100 cent

1 000 mil

1 000 000 miliono

Các nguyên tắc cơ bản:

+ Các số từ 11 đến 19, trong tiếng Việt các bạn đọc thế nào? – Có phải là “mười một”, “mười hai”,...,”mười chín” đúng không? Esperanto cũng vậy, bạn chỉ cần dịch hệt như tiếng Việt:

11 dek unu

12 dek du

...

18 dek ok

19 dek naŭ

+ Các số chẵn chục: 10, 20, 30,...

“hai mươi” = “hai” + “mươi” => 20 dudek (chú ý viết liền nhau)

“ba mươi” = “ba” + “mươi” => 30 tridek

Tương tự ta có kvardek (40), kvindek (50),..., cho đến naŭdek (90).

Nếu như số có hàng đơn vị thì thêm số vào bình thường phía sau thôi:

35 = “ba mươi” + “lăm” (“năm”) = “tridek” + “kvin” = tridek kvin

96 naŭdek ses

+ Các số hàng trăm: 100, 200, 300,...

Vẫn nguyên tắc cũ. Trăm là gì nhỉ? “cent” nhé :D

“hai trăm” = “hai” + “trăm” = “du” + “cent” => 200 ducent (vẫn viết liền nha)

Tương tự: tricent (300), kvarcent (400),...

Mở rộng ra với các con số phức tạp hơn:

381 = “ba trăm” + “ tám mươi” + “một” = “tricent” + “okdek” + “unu” = tricent okdek unu

537 = kvincent tridek sep

+ Các số hàng nghìn: với cách đọc của hàng chục, hàng trăm rồi thì các bạn sẽ dễ dàng suy ra phần nghìn. Các bạn chỉ cần nhớ “nghìn” = “mil” (mil tương đương 1000 rồi nha, không có unu mil nha các bạn, cũng không có unudek hay unucent luôn)

2000 du mil (chú ý chữ nghìn lại cách nhau ra nha, khác với hàng chục và trăm)

3000 tri mil

...

9000 naŭ mil

2100 = “hai nghìn” + “một trăm” = du mil cent

2014 = “hai nghìn” + “không trăm” (vậy thì khỏi ghi) + “mười bốn” = du mil dek kvar

1995 = mil naŭcent naŭdek kvin

+ Các số hàng triệu trở lên: vẫn như cũ, nhưng chú ý là 1 triệu lại có unu đứng trước (mình cũng chẳng hiểu tại sao lại lằng nhằng vậy :D)

1 000 000 unu miliono (có khoảng cách)

2 000 000 du miliono

...

+ Những con số phức tạp:

999201 = “chín trăm chín mươi chín nghìn hai trăm lẻ một” = “chín trăm” + “chín mươi” + “chín” + “nghìn” + “hai trăm” + “lẻ một” = “naŭcent” + “naŭdek” + “naŭ” + “mil” + “ducent” + “unu” = naŭcent naŭdek naŭ mil ducent unu

1 538 832 = unu miliono kvincent tridek ok mil okcent tridek du

Đến đây bạn đã thấy giống tiếng Việt chưa nào :D

Vậy nên, tóm tắt lại thì các bạn chỉ cần dịch y như tiếng Việt các bạn thường dùng là được. Những thứ dài dòng phân tích phía trên là để các bạn hiểu rõ hơn các nguyên tắc mà mình đang nói.

Hệ thống một số điểm cần lưu ý:

- Những thứ kiểu “không trăm”, “không trăm lẻ”, “lẻ” (vd như 2001) thì các bạn k cần dịch mấy từ đó. (2001 cứ là “du mil unu” thôi, không có chuyện “du mil nulocent unu” nha)

- dek = 10, cent = 100, mil = 1000, không có unudek, unucent, unu mil; nhưng 1 000 000 lại là unu miliono.

- dek và cent viết liền với số (ví dụ: tridek, kvincent,...) nhưng mil và miliono thì viết rời (kvar mil, du miliono,...)

Về phần số đếm các bạn có thể tự đặt ra các bài tập để làm quen và dễ nhớ.